waarom de kleine dingen voor een beter klimaat wél tellen

3 redenen waarom de kleine dingen voor een beter klimaat wél tellen

waarom de kleine dingen voor een beter klimaat wél tellen

3 redenen waarom de kleine dingen voor een beter klimaat wél tellen

 

Acht uur na het eten. Vaste prik bij mijn ouders thuis om het journaal te kijken. Henny Stoel en Harmen Siezen: ik ben met ze opgegroeid. Inmiddels is alles veranderd en heb ik al lang een gezin voor mezelf, maar het nieuws? Dat keek ik nog vaak. Tot voor kort in ieder geval.

 

Nog niet eens zo lang geleden bekroop me na het zien van het achtuurjournaal een heel slecht gevoel. Ik weet niet eens meer of er een item voorbij kwam over nog een mislukte klimaattop, plastic soep, bijensterfte, toenemende CO₂-uitstoot of een overstroming of orkaan als gevolg van de opwarming van de aarde.

 

Noem het een soort vluchtgedrag, hypocrisie of zelfbescherming, maar het liefst wilde ik de tv uitzetten. Net of ik het slechte nieuws over de wereld niet meer aanhoren kon. Gewoon uit een gevoel van pure machteloosheid. Ik had naar mijn idee − met wat korter douchen en wat vaker de fiets pakken − toch geen invloed op klimaatverandering.

 

Had ik het even mis. Ik ben er inmiddels van overtuigd dat de inspanning van een individu er wel toe doet. En dat hetzelfde geldt voor de kleine dingen die je verandert in je dagelijks leven. Here is why.

1. Van de een op de ander wordt duurzaamheid de nieuwe norm

Ik las – ook nog maar kort geleden – een van de boeken van Berthold Gunster. Direct was ik fan van zijn ‘omdenken’. Mag ik je eens meenemen in een gedachte-experiment? Eentje over het klimaat uiteraard. Daar komt ie.

Wat als we van klimaatverandering een ‘goed’ maken in plaats van een ‘fout’? En we in de klimaatcrisis niet zozeer het probleem als uitgangspunt nemen, maar juist de kans zien? Misschien vinden we er wel een betere wereld mee uit.

 

Op diezelfde manier kun je ook kijken naar je eigen invloed op klimaatverandering. Je kunt denken: het probleem is te groot, mijn inspanningen zijn te klein en maken daardoor niet het verschil.

 

Alleen levert het veel meer op als je een andere overtuiging zou kiezen. Wat gebeurt er als jij gaat zien dat je een aandeel hebt in het geheel? Stel je eens voor welke kant het op gaat als jij én de mensen om je heen kleine stapjes zetten voor een beter klimaat?

 

Duurzaamheid zou zo de nieuwe norm worden. In uitvoering door de massa en compleet normaal bevonden. Iets wat je doet, elke dag.

2. Kleine stappen voor een beter klimaat worden vanzelf groter

Recyclen, vleesminderen, plastic mijden. De dagelijkse keuzes die je maakt voor een beter klimaat lijken misschien klein. Maar ze zijn een perfecte voedingsbodem voor meer klimaatbewustzijn. Ik noem het daarom machtig kleine stapjes. Kleine dingen die ook nog eens vanzelf groter worden.

Bij mij ging het in ieder geval precies zo. Mijn gevoel voor verantwoordelijkheid voor het klimaat is voor de hand liggend en klein begonnen. Ik was er echt niet elke dag mee bezig. Maar al snel tipte iemand me haarzeep te gebruiken in plaats van plastic flessen met shampoo en dacht ik bij alles na – tot nog boven de afvalbak − of ik het niet kon hergebruiken of maken in plaats van weggooien (ik weet het: ik ben de uitzondering. In ieder geval tot het moment dat duurzaamheid de nieuwe norm is ;).

 

Om even op mijn punt terug te komen: kleine stappen voor een beter klimaat maak je in je hoofd vanzelf groter. Je past je gedrag elke dag een beetje aan en ineens is die droom van het rijden van een elektrische auto niet meer zo ver weg. Je vergroot steeds wat meer de cirkel van invloed die je hebt. Heel geleidelijk, zonder dat je daar naar je gevoel op inboet. Sterker nog: je kunt er een heel goed gevoel van krijgen.

3. Wél wat doen voelt veel beter dan ‘niets’ doen

‘You’re either part of the solution or part of the problem’. Ooit van gehoord? En kies je dan voor de oplossing of het probleem? Het standpunt dat je inneemt maakt nogal veel uit. Voor de planeet en zeker ook voor jouw gevoel.

 

Neem nou machteloosheid, boosheid en angst. Machteloosheid en je afvragen waar we met zijn allen nou in godsnaam mee bezig zijn. Boos zijn op de groten der aarde omdat ‘ze’ te weinig ondernemen. Angst voelen omdat er niets lijkt te veranderen en ‘het misschien allemaal sowieso te laat is’.

 

Het zijn negatieve gevoelens die niet alleen je dag minder mooi maken, maar die je ook doen neerleggen bij de situatie. Daarnaast is de kans groot dat ze ertoe leiden dat je veel minder doet dan je kunt. Of dat je ‘niets’ doet. Terwijl wél wat doen meer oplevert en vast beter voelt. Toch? Hoe sta jij hierin?

Hoe maak je een vegetarische maaltijd zonder wat te missen op je bord

Hoe maak je een vegetarische maaltijd zonder wat te missen op je bord?

Hoe maak je een vegetarische maaltijd zonder wat te missen op je bord

Hoe maak je een vegetarische maaltijd zonder wat te missen op je bord?

 

Ben je gewend aan vlees of vis op je bord? Is een vegetarisch of veganistisch eetpatroon nog een stap te ver? Cold turkey overstappen hoeft echt niet …

 

‘Vleesminderen’ maakt ook al veel uit voor het klimaat en elke maaltijd telt. Ik geef je daarom vijf tips die je op weg helpen naar een vegetarische of zelfs plantaardige maaltijd.

 

Hieronder vind je een aantal handigheidjes waarmee je in de keuken gemakkelijk aan de slag kunt. Zonder een definitief afscheid van een van je eetgewoontes (dat kan later alsnog ; )

 


 

Tip 1: Mis niets (en dat is heel gemakkelijk)

Bedenk dat er altijd een alternatief is voor vlees of vis. En dat je elk (ja, elk!) lievelingsgerecht vegetarisch of veganistisch kunt bereiden (echt waar, zelfs vis- of vleesgerechten zoals paella of steak).

 

Online vind je er alles over: het is maar net hoe ver je wilt gaan. Zoek maar eens op je favoriete gerecht met de toevoeging ‘vegetarian’ of ‘vegan’. Er zijn duizenden recepten te vinden: van eenvoudige, snelle gerechten tot culinaire hoogstandjes (waar je misschien nog niet je vingers aan wilt branden).  Je zult echt versteld staan!

 

Daarnaast is er nog een reden om niets te missen. Als je vaker plantaardig eet hoeft, het je niet aan de juiste voedingsstoffen te ontbreken. Voor je gezondheid heb je niet elke dag vlees of dierlijke producten zoals kaas of zuivel nodig. Je kunt je voedingsstoffen veelal uit groenten, noten en peulvruchten halen om aan vitamines en mineralen binnen te krijgen wat je nodig hebt. Zeker als je zorgt voor afwisselende maaltijden, zoals het Voedingscentrum aangeeft.

 

Je doet er alleen wel goed aan om extra te letten op de vitamine B12. In principe komt deze vitamine alleen voor in dierlijke producten. Daarom voegen producenten vitamine B12 toe aan veel vleesvervangers en plantaardige melk- en yoghurtsoorten en nemen sommige vegans de vitamine als supplement.

 

Maar goed, als je nog aan het ‘vleesminderen’ bent (als een soort flexitariër net als ik) dan krijg je met je andere maaltijden nog vitamine B12 binnen via vlees of vis.

 


 

Tip 2: Laat niet zomaar je vlees of vis ‘weg’

Simpelweg geen vlees of vis meer op je bord leggen. Dat klinkt best logisch zo op het eerste gezicht. Maar door gewoon vlees of vis te schrappen, krijg je in feite een bord voorgeschoteld dat ‘leger’ lijkt. Daar word jij natuurlijk niet blij van en grote kans dat niemand aan tafel ermee akkoord gaat. En dat gezellig samen eten waar je voor hebt staan koken? Dat is dan ineens snel van tafel geveegd : (

 

Ook ziet je bord er niet per se uitnodigend uit als je vlees of vis zomaar achterwege laat (een lepel stamppot met … nog meer stamppot) of levert het je een maaltijd op waarvan je direct opnieuw honger krijgt (saaie spaghettislierten met tomatensaus).

 

De oplossing is simpel: laat niet weg, maar vervang. Eiwitten of proteïnen in vlees kun je vervangen door eiwitrijke bronnen uit de plantaardige keuken. Denk aan noten, peulvruchten en soja die niet alleen voedingsrijk zijn, maar je ook een verzadigd gevoel geven. Of als je het nog gemakkelijker wilt: in bijna elke grote supermarkt zijn plantaardige varianten van dierlijke producten te koop.

 


 

Tip 3: Maak meer groente klaar

Aardappelen, groente en vlees. Gehakt op woensdag en vis in het weekend. Lange tijd heeft de Nederlandse keuken daaruit bestaan. Alleen nu loop je met het idee rond om vlees wat vaker van je menu te schrappen.

 

Wat blijft er dan over? Aardappelen en groente. En in mijn geval zelfs alleen de groenten, omdat ik koolhydraatarm eet. Wat dan helpt is om met groentegerechten extra uit te pakken en bijvoorbeeld twee of drie verschillende soorten of bereidingen op tafel te zetten (ook een pot doperwten uit de kelder kan trouwens gewoon een goede aanvulling zijn). Het leuke is dat groente zich heel goed voor leent voor variatie. Neem nou pompoen. Je kunt er zo’n beetje alles mee: soep maken, koken, roosteren, pureren, wokken en stomen.

 

Extra tip: voedingswaardetabellen laten zien dat groente en andere plantaardige voeding minder calorieën bevatten dan dierlijke producten, zoals ei, kaas of vlees. Zo bevat 100 gr half om half gehakt 252 kcal en dezelfde hoeveelheid kikkererwten slechts 119 kcal in bereide vorm. Om dezelfde brandstof voor je lichaam binnen te krijgen, doe je er daarom goed aan om op te bouwen naar het eten van wat grotere porties.

 


 

Tip 4: Misleid je mond een beetje (met wat op vlees lijkt)

Zoete aardappel- of falafelballetjes, burgers van linzen, kikkererwten of andere groente. Het helpt – zeker als je net de stap maakt naar meer plantaardige voeding – om nog wat aan de structuur van vlees vast te houden. Dit soort producten, of ze nou gekocht zijn of zelfgemaakt, komen in de buurt van hoe vlees eruit ziet, voelt en smaakt.

 

Je houdt er je ogen en mond bij wijze van spreken een beetje mee voor de gek. Maar als het lekker, gezond en goed voor het klimaat is, dan is dat volgens mij niet zo erg. Toch?

 

Er zijn ook andere manieren om eten klaar te maken met wat op vlees of vis lijkt. Pas kookte ik voor vrienden en maakte ik lekkere pulled pork voor ze klaar. Tenminste daar leek het op. In werkelijkheid was het jackfruit uit blik dat als vrucht van nature een vlezige structuur heeft. Samen met een groene salade werd het een maaltijd om van te smullen.

 

Op dezelfde manier kun je jezelf een beetje voor de gek houden met gehakte noten die je kort grilt: ze gaan prima door voor krokant gebakken spekblokjes. Noten en zaden zijn sowieso lekker om in allerlei variaties in huis te hebben (ze zijn ook geweldig als ‘topping’ voor een salade of die stamppot uit tip 2).

 


 

Tip 5: Begin simpel en klein

Mijn laatste tip houd ik eenvoudig. Maak het jezelf niet te moeilijk als je meer plantaardig wil eten, maar begin simpel en klein. Breken met een eetgewoonte is al lastig genoeg. Als afsluiter nog een paar tips om simpel en klein te beginnen:

 

• Kook vegetarisch als jij degene bent die kookt (zo kunnen eventuele andere gezinsleden langzaam wennen).

 

• Maak eerst je dagelijkse ontbijtje of lunch plantaardig. Je kunt bijvoorbeeld beginnen met het vervangen van vlees of kaas als broodbeleg  (voorbeelden van vegetarisch broodbeleg zijn avocado, pesto, humus, tomaat, komkommer en pindakaas met banaan).

 

• Vermijd vlees, vis, eieren en kaas in bijvoorbeeld snacks of salades of bij de borrel.

 

Meer machtig kleine stapjes?

Je kúnt invloed hebben op een beter klimaat. Gewoon met de dagelijkse dingen die je doet. Alleen waar begin je als individu? Schrijf je in voor de e-mails van climatechain. Je ontvangt regelmatig korte tips vanuit een positieve invalshoek die je helpen het klimaat de goede kant op te veranderen.

Je geld goed inzetten bij een groene bank

Je geld goed inzetten bij een groene bank

 

Met wat boodschappentassen aan mijn stuur en twee kleintjes op de fiets, ging ik pas geld pinnen. Mijn zoontje begreep er maar weinig van, maar handig vond hij het wel: mama haalt zomaar geld uit de muur!

 

Van wie is het geld? En waar komt het vandaan? Ik vertelde de kinderen dat de biljetten uit de muur niet van de bank zijn, maar van papa en mama. Dat wij het verdienen met ons werk en dat de bank het voor ons bewaart voor als we het nodig hebben. Vooral mijn zoontje keek naar het bankgebouw alsof in zijn gedachten iedereen er een eigen kluisje had. Een soort spaarpot voorzien van je naam. Met daarin jouw geld dat daar niets doet, totdat je het komt halen.

 

In mijn hoofd zie ik het soms ook zo dat mijn geld geparkeerd staat. En misschien ben jij je net zo onbewust van wat er in werkelijkheid gebeurt met de som op je betaal- of spaarrekening. Maar je geld staat daar niet niks te doen, er gebeurt juist veel mee! Omdat jouw bank dit geld gebruikt om te investeren in bedrijven. In organisaties die grote milieuschade veroorzaken, beleggen in wapenhandel of de olie-industrie of slecht omgaan met mens of dier. Of jouw bank belegt in bedrijven die een betere wereld nastreven.

 

Conclusie? Als je kiest voor een duurzame bank, spreek jij je uit tegen misstanden in de wereld en steun je de bedrijven die werken aan duurzaamheid.

 

Hoe groen zijn jouw geldzaken?

Alleen hoe weet je waar je groen geldzaken doet? Welke bank is duurzaam en welke niet? Het is heel eenvoudig om daar inzicht in te krijgen via de Eerlijke Bankwijzer.

 

Je kunt op de Eerlijke Bankwijzer een tiental belangrijke aanbieders van particuliere rekeningen vergelijken op duurzaamheidsthema’s, zoals klimaat en natuur, kinderarbeid, corruptie, bosbouw en visserij.

 

Ook geeft de website uitleg over de scores per bank en kun je gemakkelijk twee banken met elkaar vergelijken. Online kun je precies zien hoe duurzaam jouw bank is in de praktijk en in hun beleid.

 

2 groene banken met de hoogste score op duurzaamheid

  • De Volksbank (waaronder ASN Bank, Regiobank en SNS)
  • Triodos Bank

 

4 banken met onvoldoende aandacht voor het klimaat

  • Van Lanschot
  • ABN Amro
  • ING
  • Rabobank

 

(Bron: Eerlijke Bankwijzer, november 2019)

 

Overstappen: dat regelt je nieuwe bank voor je

Komt jouw huidige bank niet zo groen uit de bus? Overweeg dan om over te stappen naar een bank die het beter doet. Je hoeft daar zelf niet eens zo veel voor te doen: veel van het geregel doet je nieuwe bank voor je.

 

Een aantal jaar geleden ben ik zelf overgestapt naar ASN Bank. Dat ging gemakkelijk via de overstapservice en overstapkaarten. Wil je weten hoe dat werkt? Bij veel banken werkt het ongeveer hetzelfde.

 

Hoe werkt overstappen naar een duurzame bank?

Overstappen naar een duurzame bank werkt in het algemeen als volgt. Je meldt je als klant aan bij je nieuwe bank en vraagt een gratis overstapservice aan. Jouw nieuwe bank stuurt je een nieuw rekeningnummer toe en zorgt er bij je betaalrekening voor dat je bij- en afschrijvingen automatisch worden doorgezet van je oude naar je nieuwe rekening.

 

Wat regelt de overstapservice voor je?

Voor de precieze werking kun je het beste de overstapservice van je nieuwe (groene) bank bekijken. In de regel worden voor een periode van 13 maanden de bijschrijvingen op jouw betaalrekening automatisch doorgestuurd. Ook incasso’s worden in deze periode automatisch van je nieuwe betaalrekening afgeschreven.

 

Je kunt dit gemakkelijk checken in je rekeningoverzicht, omdat er in de omschrijving dan ‘overstapservice’ bij de doorgeleide transacties staat.

 

Daarnaast stuurt je oude bank jou een overzicht van alle periodieke betalingsopdrachten die zij beëindigen. Met dit overzicht kun je per post of digitaal een paar partijen een overstapkaart sturen. Met de gegevens op de overstapkaart verwerken zij je nieuwe bankgegevens in hun administratie. Dat gaat ook gemakkelijk voor bijvoorbeeld je verzekering of hypotheek. Hoe je aan die overstapkaarten komt? Je kunt ze downloaden of ontvangen via je nieuwe bank.

 

Door de overstapservice en overstapkaarten kan het openen van een nieuwe rekening bij een groene bank bijna niet fout gaan. Omdat je ook nog eens een brief ontvangt over de beëindiging van de overstapservice, ongeveer een maand voor de einddatum. Als er na ruim een jaar nog iets omgezet moet worden (de overstapservice loopt meestal 13 maanden), is het vaak niet veel en heb je dat met een telefoontje of mail nog zo geregeld. En dat zit dan voortaan lekker …

 

Fijne gedachte, toch? Zitten bij een groene bank!

 

Meer machtig kleine stapjes?

Je kúnt invloed hebben op een beter klimaat. Gewoon met de dagelijkse dingen die je doet. Alleen waar begin je als individu? Schrijf je in voor de e-mails van climatechain. Je ontvangt regelmatig korte tips vanuit een positieve invalshoek die je helpen het klimaat de goede kant op te veranderen.